Jak zmienić swoje przekonania, czyli antywirus dla umysłu

Jak zmienić swoje przekonania, czyli antywirus dla umysłu

Umysł, podobnie jak komputer osobisty, narażony jest na zainfekowanie szkodliwymi „programami”, które spowalniają pracę całego systemu, utrudniając wykorzystanie jego pełnego potencjału. Nie uświadamiając sobie zagrożenia, nie  podjemujemy odpowiedniego działania. Po jakimś czasie skutki infekcji ujawniają się w postaci m.in: nieprzyjemnych emocji, depresji czy też poczucia niezadowolenia z życia. 

 

Przekonania (programy) kształtują twoje postrzegania świata, zachowania oraz rzeczywistość wokół ciebie. Wpływają też na interakcję z ludźmi, poczucie szczęścia oraz wiele innych aspektów naszej egzystencji. Są one w centrum tego, kim jesteśmy jako ludzie. Niestety w procesie socjalizacji wiele destruktywnych programów zostaje zainstalowanych na naszych „dyskach” w wyniku kontaktu z środowiskiem, w którym się wychowujemy < rodzinę, nauczycieli, rówieśników, media,  kulturę, rówieśników, grupę itd.>  Jako dzieci, które jeszcze nie wyształciły zdolności pełnego krytycznego myślenia nie potrafimy odróżnić neutralnego lub wspierającego programu od podstępnego wirusa, którego celem jest wysysanie z nas szczęścia i powodowanie zniszczeń. System, pozbawiony możliwości kwarantanny systematycznie pogrąża się w chaosie.

Na szczęście istnieje sposób na odwirusowanie swojego umysłu, ale potrzebny jest do tego mocny „Antywirus” i siła woli.

W tym wpisie przedstawię  ćwiczenie umożliwiające na zeskanowanie swojej sieci przekonań oraz zmianę tych wadliwych programów na wspierające.

 

Twój świat zewnętrzny jest odbiciem twojego wewnętrznego świata. 

 

Zacznijmy od definicji przekonania. Najprościej mówiąc, jest to pewna idea, którą zwykle postrzegasz jako prawdę absolutną oraz integralną część siebie. Twój mózg poszukuje informacji, które mogę potwierdzić prawdziwość danego przekonania, ignorując przy tym sprzeczne fakty, które mogłyby wzbudzić niepokój i wątpliwości. Załóżmy, że masz takie przekonanie: „Ludzie są źli”. W życiu codziennym będziesz poszukiwał dowodów na potwierdzenie tego stwierdzenia, nie zwracając uwagi na sprzeczne informacje, przez co coraz bardziej będziesz utwierdzał się w swojej „nieomylności”. Jest to jeden z wielu błędów poznawczych, na które jesteśmy narażeni. Został ochrzczony przez psychologię, jako efekt konfirmacji/efekt potwierdzenia.

System przekonań jest subiektywnym zbiorem myśli, które posiadamy na temat  takich aspektów życia, jak: świat, ludzi, ja, przyszłość, przeszłość i wiele innych. Wierzymy, że są one niezaprzeczalnie prawdziwe i co najważniejsze, związane są z silnymi reakcjami emocjonalnymi, które prowadzą do określonych zachowań, które z kolei kształtują twoją rzeczywistość.

Sieć przekonań, która została  zainstalowana w  twojej głowie, może sprawić, że życie  będzie ciężkim i nieprzyjemnym doświadczeniem. Weźmy na przykład taki zestaw przekonań-wirusów:

  • Ludzie są źli.
  • Jestem do niczego, nic mi się nie udaje.
  • Nigdy nie odniosę sukcesu.
  • Jestem głupi i gorszy od innych – (najczęściej nabywane w szkole)
  • Życie jest okrutne.
  • Pieniądze są źródłem zła.
  • Bogaci kradą.
  • Jestem brzydka.
  • Nie poradzę sobie w przyszłości.
  • Po co się starać o cokolwiek, przecież  i tak wszyscy skończymy na cmentarzu.

Mógłbym tak wymieniać jeszcze długo i zapewne w każdym obszarze życia znalazłbym co najmniej kilkanaście. Skąd się biorą? Według mnie główną przyczyną jest ignorancja oraz szkodliwe wzorce społeczno-kulturowe.

 

Na drugim krańcu spektrum lokują się  przekonania, które są wspierające.

  • Jestem w pełni odpowiedzialny za swoje emocje.
  • Kocham siebie.
  • Ludzie są z natury dobrzy.
  • Uwielbiam wyzwania i nowe sytuacje.
  • To ja wybieram, jak się czuję.
  • Jestem wolny i niezależny od kogokolwiek.
  • Żyję tak, aby być niezależnym finansowo.
  • Poradzę sobie w każdej nowej sytuacji.
  • Jestem pewny siebie.
  • Przyszłość i przeszłość to tylko historie w mojej głowie.
  • Nie jestem swoimi myślami.

 

Przekonanie zwykle działa według takiego przybliżonego schematu.

Przekonanie „Jestem do niczego.”  (Źródło myśli) -> Nieprzyjemne myśli (Znowu mi się nie udało, no jasne przecież jestem do bani”  -> Nieprzyjemne emocje (frustracja, złość, smutek) -> Destrukcyjne zachowania(nie spróbuje drugi raz, bo wiem, że i tak mi się nie uda) -> Potwierdzenie przekonania (jestem do niczego.)

 


Na szczęście mamy wpływ na to jakie przekonania posiadamy. Czas wprowadzić zmiany.

Ćwiczenie – skan umysłu (przybliżony czas 15-25 minut)

etap I. Rozpocznij skanowanie

1. Co o tym myślę? 

Pierwszym krokiem do zmiany destruktywnych przekonań jest ich identyfikacja. Żeby rozpocząć proces zmiany, konieczna jest świadomość tego, co cię ogranicza. W tym celu weź czystą kartę i wypisz wszystkie przekonania, które posiadasz. Zarówno te destruktywne jak i budujące. Ułatwisz sobie to zadanie, odpowiadając sobie na następujące pytania:

  • Co myślę o świecie?
  • Co myślę o innych ludziach?
  • Co myślę o pieniądzach?
  • Co myślę o swoich możliwościach?
  • Co myślę o sobie?
  • Co myślę o przyszłości i przeszłości?
  • Co myślę o pracy, nauce?
  • Co myślę o religii?
  • Co myślę o polityce?
  • Co myślę o życiu i śmierci?

To tylko przykłady pytań, które możesz wykorzystać do eksploracji  aspektów swojej sieci przekonań, aż do chwili kiedy uzyskasz  ogólny obraz tego, jak postrzegasz świat.

etap II. Analiza raportu  skanowania

2. Jak to przekonanie wpływa na mnie w codziennym życiu?

Spójrz na listę swoich przekonań i zaczynając od pierwszego, odpowiedz sobie na powyższe pytanie. Odkryjesz, w jaki sposób przekonanie Cię ogranicza bądź wspiera.

Kiedy skończysz, wybierz jedno przekonanie, które ma obecnie najbardziej destrukcyjny wpływ na twoje życie – to nim zajmiesz się najpierw. Zmiana przekonań to długi i wymagający proces, dlatego daj sobie czas na pracę nad tym jednym przekonaniem.

 

3. Kiedy mój umysł przyswoił sobie ten „program”, jako swój własny?

Przekonanie może się ukształtować w wyniku silnie emocjonalnej sytuacji. Na przykład odniesionej porażki, której  wynikiem jest przekonanie o własnej bezradności. (Nie radzę sobie w życiu…)

 

4. W jakim stopniu wierzę w prawdziwość tego przekonania?

W skali od 1 do 10, na ile wierzysz, że to przekonanie to prawda?  (1- w ogóle nie wierzę, 10 – mocno wierzę) Niektóre z przekonań, które nas budują, są zupełnie niedorzeczne, ale dlatego, że nigdy ich nie kwestionujemy, są dla nas prawdą absolutną.

 

5. Co powstrzymuje mnie przed uwolnieniem się od tego przekonania i jakie mam korzyści jego posiadania?

Zadając sobie to pytanie, możesz odkryć, że dana myśl nie daje ci zupełnie żadnych korzyści, albo wręcz przeciwnie, istnieje w twojej głowie po to, aby chronić cię przed podjęciem działania. Wierzenie, że pieniądze są źródłem zła, może być usprawiedliwieniem dla faktu, że nie masz ich tyle, ile chcesz. Przecież łatwiej  wmówić sobie, że pieniądze są przyczyną korupcji i deprawacji, niż podjąć działanie i wziąć się za poprawę swojej sytuacji finansowej.

etap  III. Aktualizacja 

6. Jakie jest alternatywne wspierające przekonanie?

Zastanów się nad przekonaniem, które chciałbyś mieć zamiast starego. To pozwoli Twojemu umysłowi na otwarcie się na nową perspektywę. Zapisz to stwierdzenie na kartce papieru i powieś w widocznym dla siebie miejscu.

Wspierające  przekonanie może być przeciwieństwem destruktywnego:

Nie poradzę sobie w życiu -> Poradzę sobie w  życiu.

Ucześ się zbyt wolno -> Uczę się w dobrym tempie. 

Życie jest beznadziejne -> Życie jest piękne.

 

7. Jak są korzyści z posiadania nowego przekonania?

Dzięki temu pytaniu oswoisz swój umysł z nowym przekonaniem, które stanie się nową częścią ciebie. Wymienienie korzyści, wynikających z posiadania nowego przekonania pokaże ci całkiem nową perspektywnę postrzegania świata. Jak byś się czuł, gdyby to przekonanie było częścią ciebie? Daj sobie chwilę na kontemplację.

Etap IV. Monitoring i utrwalenie

Gratuluję dotarcia do ostatniego etapu, który jest najważniejszy ze wszystkich.

Przez kolejne kilka dni noś przy sobie mały notes lub kartkę papieru oraz ołówek. Na kartce napisz swoje destruktywne przekonanie, nad którym pracujesz i nowe przekonanie wspierające. Za każdym razem, kiedy zauważysz, że destruktywne (stare) przekonanie przejmuje kontrolę nad twoimi myślami i emocjami, zaznacz kreskę na kratce i przeczytaj nowe wspierające przekonanie (nie musi być na głos). Ten zabieg zwiększy twoją samoświadomość, co jest bardzo pomocne przy zmianie nawykowych schematów.

 


Wskazówki:

  • Samo czytanie tego wpisu nie sprawi, że się zmienisz. To tego potrzebna jest solida praktyka, dlatego zrób ćwiczenie!
  • Załóż specjalny notes do ćwiczeń i zanotuj odpowiedź na każde pytanie.
  • Pracuj nad każdym przekonaniem powoli i uważnie. Nie nadkładaj na siebie presji, ponieważ, nawet jeśli proces zmiany będzie trwał kilka miesięcy, czy lat to i tak warto. Ludzie, którzy nie kwestionują swoich przekonań, ograniczają swoje możliwości i przez całe życie funkcjonują na trybie „domyślnym.”
  • Zmiana jednego przekonania zapoczątkuje łańcuchową reakcję, która może kształtować inne przekonania, które są z nim związane. Dlatego na początek zajmij się tym przekonaniem, które uważasz za najbardziej destruktywne.
  • Rozejrzyj się wokół siebie. Jakie przekonania mają ludzie w twoim środowisku? Jak często wystawiasz się na bodźce (media), które manipulacyjne modyfikują twoją sieć przekonań? Nie od dzisiaj wiadomo, że inni ludzie wpływają na naszą percepcję świata. Pewne stare chińskie przysłowie głosi, że jesteś sumą pięciu osób, z którymi przebywasz najczęściej. Zadbaj więc o to, aby otaczać się osobami, które będą cię wspierać, a nie podstawiać kłody pod nogi.
  • Uważaj na meta-przekonania, czyli przekonania o przekonaniach. Na przykład: „Nie mam żadnych wadliwych przekonań, wszystko jest perfekcyjnie”, albo „nie muszę niczego zmieniać, bo moje przekonania są zgodne z rzeczywistością!” Niestety takie idee są najbardziej niebezpieczne, ponieważ już na samym początku odcinają cię od możliwości kwestionowania swoich przekonań. Jest to pułapka, w którą sam często wpadam.
  • Przedstawione ćwiczenie można modyfikować i dopasowywać do własnych potrzeb. Zachęcam jednak do wykonania chociaż pierwszeogo etapu. Samo wypisanie na kratce przekonań może pomóc zapoczątkować Ci proces zmiany.

 

Podziel się w komentarzu swoimi pomysłami na wspierające przekonania!

Jakie są twoje refleksje po wykonaniu ćwiczenia?

 

Zobacz też

 

 

Podobne wpisy

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *